Wirusy, pasożyty i bakteria odpowiadają za 12% nowotworów na świecie
8 godz. temuProfilaktyka przeciwnowotworowa kojarzy się przede wszystkim z niepaleniem, unikaniem alkoholu, ruchem i zdrową dietą. Tymczasem część zachorowań ma źródło w zakażeniach. Bakteria bytująca w żołądku, wirus atakujący wątrobę czy pasożyty mogą być przyczynami chorób nowotworowych. Według analizy opublikowanej w „The Lancet Oncology” w 2024 roku czynnikom infekcyjnym można przypisać około 2,3 milionów zachorowań na nowotwory na całym świecie. To 12% wszystkich przypadków. W Europie udział ten był bardzo zróżnicowany: od 4% na północy do 10% w części środkowej i wschodniej.
Pierwsza planeta „drugiej generacji” wokół białego karła czy planeta z atmosferą „drugiej generacji”?
11 godz. temuŚmierć gwiazdy nie musi oznaczać końca narodzin planet wokół niej. Materia wyrzucona u schyłku życia przez gwiazdę może posłużyć do budowy nowych światów. Na ślady takiego procesu trafił zespół naukowy z Niemiec, USA i Wielkiej Brytanii, na którego czele stał Jamie T. Williams z University of Warwick. Naukowcy zwrócili uwagę na niezwykły skład materii pochłanianej przez białego karła.
Zabiła dinozaury i stworzyła najdłużej działający pouderzeniowy system hydrotermalny na Ziemi
wczoraj, 09:47Uderzenie asteroidy, która 66 milionów lat temu zakończyła epokę dinozaurów, pozostawiło po sobie coś więcej niż gigantyczny krater. Pod półwyspem Jukatan powstał rozległy system obiegu gorącej wody. Najnowsze badania pokazują, że działał on przez co najmniej 8 milionów lat. To 4-krotnie dłużej niż wynikało z wcześniejszych szacunków. To najdłużej działający znany pouderzeniowy system hydrotermalny na Ziemi.
Równia pod Śnieżką może pomóc w ustaleniu granicy antropocenu
2 października 2026, 10:57Torfowisko w Karkonoszach może pomóc wyznaczyć początek nowej epoki geologicznej. Tak przynajmniej uważają Colin N. Water i Jan Zalasiewicz z University of Leicester oraz ich zespół, którzy na łamach Nature Reviews Earth & Environment wskazali Równię pod Śnieżką jako jedno z trzech miejsc proponowanych stanowisk pomocniczych służących rozpoznaniu granicy antropocenu. W tamtejszym torfowisku zachowały się bowiem ślady przemian, które w połowie XX wieku objęły całą planetę.
Kręgowce potrzebują bioróżnorodności wśród owadów
30 września 2026, 10:13Co łączy niedźwiedzia grizzly, żabę i papugę? Fakt, że ich życie może zależeć od owadów i to na znacznie więcej sposobów, niż nam się wydaje. Owady dostarczają pożywienia, budują schronienia, usuwają odchody i odstraszają drapieżniki. Opublikowany właśnie w Nature Reviews. Biodiversity przegląd badań pokazuje, jak bardzo rozległa i skomplikowana to sieć i dlaczego jej osłabienie, spadek liczby i bioróżnorodności owadów może negatywnie odbić się na całym świecie kręgowców.
Badania sugerują, że szympansy żyjące na sawannach celowo przekazują wiedzę innym
29 września 2026, 08:09Fotopułapka ustawiona w rezerwacie Dindefelo w Senegalu zarejestrowała młodą szympansicę, która obserwowała matkę używającą patyka do łowienia mrówek z gniazda. Młoda w pewnym momencie oddaliła się, więc matka odłożyła patyk, przyprowadziła córkę, a ta wzięła patyk i zaczęła łowić mrówki. Matka czujnie obserwowała córkę przy tej czynności. Badacze zauważają, że matka zmieniła zachowanie w sposób, który umożliwiał córce skorzystanie z narzędzia.
Czy słonie z Mount Elgon samodzielnie się leczą?
28 września 2026, 08:05Na zboczach wygasłego wulkanu Mount Elgon na granicy Kenii i Ugandy mieszkańcy od lat obserwują zachowania słoni, które trudno uzasadnić głodem. Mówią o chorych zwierzętach, które wybierają konkretne rośliny i o samicach, podających je młodym. To rodzi oczywiste pytanie o rolę tych roślin oraz każe postawić hipotezę o samoleczeniu się słoni z Mount Elgon. Hipotezę, którą postanowił sprawdzić Fabien Schultz z Instytutu Medycyny Tropikalnej im. Bernharda Nochta w Hamburgu i jego zespół z Wielkiej Brytanii, Kenii i USA.
Najmłodsza znana planeta: przeczy modelom i wyznacza kres możliwości obserwacyjnych
24 września 2026, 10:06Nasze modele formowania się planet z trudem radziły sobie z wyjaśnieniem istnienia dotychczasowych pretendentów do najmłodszej planety – dwiema planetami krążącymi wokół gwiazdy PDS 70 i dwiema obiegającymi gwiazdę WISPIT 2 – a wszystkie one mają ponad 5 milionów lat. Odkrycie planety Elias 2-24 b pokazuje, że nawet najlepsze modele wciąż pomijają jakieś ważne procesy, mówi profesor Lucas Cieza z Instituto de Estudios Astrofísicos w Chile. Uczony jest współautorem pracy, w której opisano planetę liczącą sobie mniej niż milion lat.
Jeden mózg, dwie drogi. Odkrycie podważa dotychczasowy model rozwoju mózgu
22 września 2026, 08:58Mózg od zawsze postrzegany był jako jeden organ. Jednak badania zespołu z Uniwersytetu Stanforda, którym kierowali Rayyan T. Jokhai, Christopher J. Lowe i Kyle M. Loh wskazują, że powinniśmy raczej mówić o dwóch częściach pochodzących od innych populacji komórek, które przez setki milionów lat rozwijały się równolegle. Odkrycie wywraca do góry nogami obowiązujący od dziesięcioleci model rozwoju mózgu, który zakłada istnienie jednej populacji komórek prekursorowych, dającej początek wszystkim jego regionom. Nowe badania wskazują, że przodomózgowie i śródmózgowie powstają z innej populacji komórek niż tyłomózgowie.
Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków
18 września 2026, 09:50W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
